Ama Jhao - Vị đại tù trưởng Ê Đê kiên cường chống ngoại xâm đầu thế kỷ XX
NSSC Đắk LắkĐăng: Cập nhật lần cuối: 21 phút đọc

Trên dải đất đỏ bazan hùng vĩ phía đông Buôn Ma Thuột, tên tuổi thủ lĩnh Ama Jhao (1840–1905) luôn được đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nhắc nhớ như một bậc anh hùng bước ra từ những thiên sử thi cổ truyền. Từ căn cứ địa buôn Ea Yông bên dòng suối đầu nguồn, ông đã thổi bùng ngọn lửa bất khuất chống lại ách áp bức sưu thuế và cưỡng bức lao dịch của bộ máy thực dân.
| Tiêu chí hồ sơ | Thông tin chi tiết |
|---|---|
| Tên chính thức / Danh xưng | Ama Jhao (tục danh theo chế độ mẫu hệ Ê Đê nghĩa là Cha của Jhao, đại tù trưởng vùng Đông Đắk Lắk) |
| Tên húy / Tự / Hiệu | Tên khai sinh Y Yên Ayũn (thuộc dòng họ Ayũn Tút của nhóm địa phương Ê Đê Kpa) |
| Năm sinh – Năm mất | Sinh năm Canh Tý (1840) – Hy sinh tháng 3 năm Ất Tỵ (1905) tại nhà lao Buôn Ma Thuột |
| Quê quán bản địa | Sinh trưởng tại buôn Tung (buôn Kô Tam, vùng Buôn Ma Thuột); lập nghiệp và làm tù trưởng tại buôn Ea Yông (huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk) |
| Gia tộc / Xuất thân | Dòng tộc Ayũn truyền thống của người Ê Đê; kết hôn cùng con gái tù trưởng Ama Phi và kế tục vị trí khoa trưởng vùng đất Krông Pắc |
| Triều đại / Thời kỳ lịch sử | Giai đoạn cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX (phong trào vũ trang chống thực dân Pháp xâm lược Tây Nguyên 1889–1905) |
| Chức vụ / Danh hiệu đỉnh cao | Khoa trưởng (Pơtao / Đại tù trưởng) vùng buôn Ea Yông và thủ lĩnh tối cao liên minh nghĩa quân Ê Đê – M'Nông Đông Đắk Lắk |
| Chiến công / Sự nghiệp tại Việt Nam | Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Ama Jhao (1889–1905), khước từ sự mua chuộc của phái đoàn Pháp, chỉ huy hàng chục trận phục kích dọc sông Krông Ana và đèo Phụng Hoàng |
| Tác phẩm / Di văn tiêu biểu | Hệ thống lời truyền hịch kêu gọi đoàn kết các buôn làng và thực hành bảo vệ luật tục cổ truyền của người Ê Đê |
| Khu di tích / Đền thờ chính tại Việt Nam | Không gian lịch sử căn cứ khởi nghĩa tại xã Ea Yông (huyện Krông Pắc), đường phố và trường học mang tên Ama Jhao tại thành phố Buôn Ma Thuột |
Thân thế dòng họ Ayũn và uy danh đại tù trưởng của Ama Jhao
Cuộc đời và tầm vóc thủ lĩnh của Ama Jhao được hun đúc từ mạch nguồn văn hóa mẫu hệ lâu đời của dân tộc Ê Đê trên cao nguyên đất đỏ bazan Đắk Lắk. Từ một chàng trai giàu nghị lực của dòng họ Ayũn tại vùng đất Buôn Ma Thuột, ông đã vươn lên trở thành vị khoa trưởng giàu có, uy nghiêm và trọng công lý bậc nhất vùng lưu vực sông Krông Pắc – Krông Ana nửa sau thế kỷ XIX.
Nguồn cội dòng tộc tại buôn Tung và buôn Ea Yông
Ama Jhao có tên khai sinh theo tiếng Ê Đê là Y Yên Ayũn (nhiều tư liệu lịch sử ghi ngắn gọn là Y Yên), sinh vào khoảng năm 1840 trong một gia đình thuộc chi phái Ayũn Tút tại buôn Tung (tức vùng buôn Kô Tam, nằm ở phía đông trung tâm Buôn Ma Thuột ngày nay), cùng không gian văn hóa lâu đời với buôn cổ Ako Dhông Buôn Ma Thuột. Ngay từ thời niên thiếu, chàng trai Y Yên Ayũn đã nổi tiếng khắp các buôn làng ven suối Ea Tam và rừng đầu nguồn về vóc dáng cao lớn vạm vỡ, ánh mắt sắc sảo, tài phóng lao cưỡi ngựa trên thảo nguyên và khả năng thuộc lòng hàng chục đêm hát kể sử thi Đam San và Khan Ê Đê Đắk Lắk bên bếp lửa nhà dài.
Khi trưởng thành, theo tập tục hôn nhân cư trú bên nhà vợ của chế độ mẫu hệ Ê Đê, Y Yên Ayũn kết duyên cùng người con gái hiền thảo của đại tù trưởng Ama Phi và chuyển về sinh sống tại buôn Ea Yông (nay thuộc địa bàn xã Ea Yông và thị trấn Phước An, huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk).
Vị khoa trưởng giàu có và uy tín cao nguyên
Sau khi tù trưởng Ama Phi qua đời, nhờ tài đức vẹn toàn và sự tín nhiệm tuyệt đối của hội đồng già làng cùng cư dân trong vùng, Ama Jhao được suy tôn kế vị làm khoa trưởng (đại tù trưởng) đứng đầu buôn Ea Yông và vùng phụ cận. Dưới sự dẫn dắt của ông, buôn Ea Yông phát triển thành một trung tâm kinh tế – văn hóa trù phú bậc nhất phía đông Đắk Lắk với những ngôi nhà dài gỗ quý nối tiếp nhau, hàng chục thớt voi nhà dũng mãnh được thuần dưỡng theo truyền thống của làng đảo Buôn Đôn Đắk Lắk, hàng trăm con trâu bò chăn thả trên đồng cỏ và những kho lúa rẫy, những hàng ché cổ quý giá như ché Tuk, ché Tang dùng để ủ rượu cần Ê Đê Đắk Lắk trong các mùa lễ hội.
Không chỉ giàu có về của cải vật chất, uy danh của Ama Jhao còn lan tỏa rộng khắp từ vùng lưu vực sông Krông Ana, hồ Lắk ở phía Tây Nam đến vùng M'Đrắk, đèo Phụng Hoàng ở phía Đông Bắc nhờ tấm lòng hào hiệp và sự thông thái trong việc bảo vệ luật tục cổ truyền Klei Bhiăn của người Ê Đê Đắk Lắk. Những năm mất mùa hạn hán, ông sẵn sàng mở kho thóc của gia đình chia sẻ cho các buôn nghèo và đứng ra hòa giải êm thấm mọi tranh chấp ranh giới rừng rẫy, nguồn nước giữa các dòng họ Ê Đê Kpa, Ê Đê Adham và người M'Nông lân cận. Chính vì tầm ảnh hưởng sâu rộng bao trùm hàng chục buôn làng ấy mà trong các bản phúc trình thám sát Tây Nguyên cuối thế kỷ XIX, người Pháp đã phải vị nể gọi ông là vị "Vua không ngai" của vùng cao nguyên Đắk Lắk.
Bối cảnh thực dân Pháp thâm nhập và thái độ của Ama Jhao
Từ cuối thập niên 1880, sau khi từng bước áp đặt ách thống trị tại các tỉnh đồng bằng ven biển Nam Trung Bộ và đàn áp các phong trào Cần Vương của những bậc sĩ phu như Lê Thành Phương tại Phú Yên, thực dân Pháp bắt đầu ráo riết triển khai kế hoạch đánh chiếm vùng cao nguyên chiến lược Tây Nguyên. Trước các phái đoàn thám hiểm trá hình và những thủ đoạn mua chuộc tinh vi của người Pháp, đại tù trưởng Ama Jhao đã thể hiện nhãn quan chính trị sắc bén và lập trường kiên định bảo vệ quyền tự chủ của buôn làng.
Khước từ sự mua chuộc của các phái đoàn thực dân Pháp
Để mở đường thâm nhập từ vùng biển Khánh Hòa – Phú Yên lên trung tâm cao nguyên Đắk Lắk, thực dân Pháp ban đầu sử dụng chiến thuật "tằm ăn dâu", cử các đoàn thám hiểm mang danh nghĩa khảo sát địa lý, thương mại đem theo muối, vải vóc, hạt cườm và đồ đồng lên tặng các tù trưởng lớn nhằm thăm dò địa hình và lôi kéo sự quy phục.
Tháng 4 năm 1892, khi phái đoàn khảo sát từ Nha Trang vượt đèo Phụng Hoàng tiến lên vùng cao nguyên Đắk Lắk và đi qua địa phận buôn Ea Yông, Ama Jhao đã giữ thái độ cảnh giác cao độ, không cho phép người lạ tự ý vẽ bản đồ các bến nước và khu rừng thiêng của cộng đồng.
Ngọn lửa khởi nghĩa bùng lên từ buôn Ea Yông năm 1889
Mâu thuẫn giữa đồng bào các dân tộc Đắk Lắk với bộ máy cai trị thực dân lên tới đỉnh điểm khi người Pháp bắt đầu thi hành chính sách cưỡng bức các buôn làng nộp thuế thân, cướp đoạt những vùng đất đỏ bazan màu mỡ dọc quốc lộ và đặc biệt là bắt hàng ngàn thanh niên Ê Đê, M'Nông đi phu lao dịch khổ sai để mở con đường chiến lược Đông – Tây nối Buôn Ma Thuột qua Krông Pắc, M'Đrắk xuống Ninh Hòa (nay là trục Quốc lộ 26). Hàng trăm trai tráng buôn làng bị ngã xuống vì sốt rét rừng, đói khát và roi vọt của lính giám thị trên các công trường xẻ núi mở đường, trong khi ruộng rẫy tại quê nhà bị bỏ hoang không người cày cấy.
Không thể ngồi yên nhìn đồng bào bị đẩy vào cảnh nô lệ và không gian sinh tồn thiêng liêng của tổ tiên bị giày xéo, từ năm 1889 và đặc biệt bùng nổ mạnh mẽ từ giai đoạn 1899–1900, đại tù trưởng Ama Jhao đã chính thức dựng cờ phát động khởi nghĩa Ama Jhao ngay tại đại bản doanh buôn Ea Yông. Trong tiếng cồng chiêng trầm hùng vang vọng khắp núi rừng Krông Pắc, ông cử hành nghi lễ cúng thần núi, thần sông và tổ chức lễ uống rượu cần ăn thề cùng hàng chục tù trưởng các buôn lân cận, tuyên bố bất hợp tác toàn diện với chính quyền thực dân: không đi phu mở đường, không nộp thuế thân, không cung cấp lương thực và voi thồ cho quân Pháp.

Diễn biến cuộc khởi nghĩa Ama Jhao từ năm 1889 đến năm 1905
Dưới sự thống lĩnh trực tiếp của Ama Jhao, cuộc khởi nghĩa vũ trang từ buôn Ea Yông đã nhanh chóng lan rộng ra toàn bộ vùng phía Đông và Đông Nam cao nguyên Đắk Lắk, kéo dài bền bỉ suốt hơn mười lăm năm (1889–1905). Dựa vào địa thế hiểm trở của những cánh rừng nguyên sinh đại ngàn và sự che chở một lòng của các buôn làng, nghĩa quân đã biến tuyến giao thông huyết mạch của thực dân Pháp thành những trận địa phục kích đầy uy lực.
Xây dựng căn cứ rừng già và liên minh buôn làng
Để đối phó với lực lượng quân đội viễn chinh Pháp được trang bị súng trường hiện đại, Ama Jhao đã cho củng cố buôn Ea Yông và các buôn vệ tinh thành một hệ thống làng chiến đấu kiên cố. Xung quanh các buôn làng đều được bao bọc bởi nhiều lớp hàng rào tre gai dày đặc kết hợp với hào sâu cắm chông tre vạt nhọn, bẫy đá lăn và hầm chông tẩm nhựa cây độc có ngụy trang lá khô phía trên. Phía sau hệ thống buôn làng ở vùng đồi thoải Krông Pắc là hậu cứ rừng già bạt ngàn trải dài dọc lưu vực sông Krông Ana nối liền lên sườn bắc dãy núi hùng vĩ Vườn quốc gia Chư Yang Sin Đắk Lắk — nơi nghĩa quân cất giấu kho thóc lúa, muối ăn và lò rèn chế tạo tên nỏ, giáo dài, khiên gỗ.
Cùng với việc xây dựng căn cứ địa vững chắc tại chỗ, Ama Jhao đặc biệt coi trọng việc mở rộng khối liên minh chiến đấu giữa các tù trưởng người Ê Đê và M'Nông trên khắp cao nguyên. Ông thiết lập mối liên kết phối hợp mật thiết với các thủ lĩnh yêu nước lừng danh cùng thời như tù trưởng Ama Gơm ở vùng lân cận, tù trưởng N'Trang Gưh của người Ê Đê Bih ở vùng hạ lưu sông Krông Ana – Krông Nô và các tù trưởng người M'Nông vùng hồ Lắk Đắk Lắk, tạo nên một vành đai kháng chiến rộng lớn vây bọc quanh lỵ sở Buôn Ma Thuột khiến quân Pháp luôn rơi vào thế bị động, phân tán lực lượng.
Các trận phục kích trên tuyến đường Đông Tây
Từ năm 1900 đến năm 1904, khi Công sứ Pháp tại Đắk Lắk tăng cường điều động binh lính mở các cuộc hành quân cưỡng bức dân phu dọc tuyến đường từ Buôn Ma Thuột đi M'Đrắk và đèo Phụng Hoàng (cửa ngõ thông xuống Khánh Hòa), nghĩa quân của Ama Jhao đã liên tiếp tổ chức hàng chục trận đánh phục kích và tập kích táo bạo.
Nhiều toán lính tuần tiễu, các trạm gác thu thuế và các đoàn xe thồ tiếp vận của thực dân Pháp trên đoạn đường qua Krông Pắc, Ea Kar, M'Đrắk liên tục bị nghĩa quân Ama Jhao chặn đánh cắt đứt liên lạc, giải thoát cho hàng trăm dân phu bị bắt giữ trở về với buôn làng.
Sự kiện tháng 3 năm 1905 và khí tiết bất khuất của Ama Jhao
Sau nhiều năm bất lực trong việc dùng quân sự càn quét trực diện cũng như thất bại trong âm mưu mua chuộc bằng tiền bạc, đầu năm Ất Tỵ (1905), thực dân Pháp tại Buôn Ma Thuột đã chuyển sang dùng thủ đoạn gián điệp mua chuộc tay sai nội gián chỉ điểm kết hợp với việc bao vây đánh úp căn cứ trong đêm tối nhằm bắt sống vị thủ lĩnh tối cao của phong trào kháng chiến Đông Đắk Lắk.
Biến cố năm 1905 và khí tiết trong nhà lao
Vào tháng 1 năm 1905, thông qua một tay sai nội gián được cài cắm dò la quy luật sinh hoạt của nghĩa quân, viên Công sứ Pháp tại Buôn Ma Thuột đã bí mật huy động một lực lượng lớn lính khố xanh trang bị vũ khí tối tân, chia làm nhiều mũi lặng lẽ vượt rừng trong đêm tối bao vây chặt nơi ở của Ama Jhao tại khu vực căn cứ buôn Ea Yông.
Thực dân Pháp lập tức giải Ama Jhao về giam giữ tại nhà lao Buôn Ma Thuột (tiền thân của khu di tích lịch sử sau này tại trung tâm Buôn Ma Thuột).
Bảng niên biểu cuộc đời và cuộc khởi nghĩa của Ama Jhao
Toàn bộ cuộc đời 65 năm gắn bó máu thịt với núi rừng Tây Nguyên và hơn một thập niên rưỡi lãnh đạo nhân dân chống ngoại xâm của tù trưởng Ama Jhao được hệ thống hóa trong bảng niên biểu lịch sử dưới đây.
| Niên đại / Mốc thời gian | Sự kiện lịch sử & Hoạt động tiêu biểu tại Việt Nam | Địa danh gắn liền | Ý nghĩa lịch sử & Di sản |
|---|---|---|---|
| Năm 1840 (Canh Tý) | Ama Jhao (tên khai sinh Y Yên Ayũn) sinh ra trong gia tộc Ayũn truyền thống của người Ê Đê Kpa | Khu vực buôn Tung (buôn Kô Tam), Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk | Hun đúc bản lĩnh thượng võ, tài săn voi và tâm hồn sử thi đại ngàn |
| Khoảng thập niên 1865–1875 | Kết hôn với con gái đại tù trưởng Ama Phi, về cư trú tại buôn Ea Yông và được truyền dạy tài quản trị buôn làng | Khu vực buôn Ea Yông, huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk | Nắm vững luật tục cổ truyền và nghệ thuật điều hành liên minh buôn làng |
| Thập niên 1880 | Kế vị nhạc phụ làm đại tù trưởng (khoa trưởng) vùng Ea Yông, nổi danh giàu có và công minh khắp Đông Đắk Lắk | Vùng Krông Pắc, lưu vực sông Krông Ana, M'Đrắk | Trở thành thủ lĩnh tinh thần có uy tín bậc nhất của đồng bào Ê Đê |
| Giai đoạn 1889–1892 | Kiên quyết khước từ quà cáp mua chuộc của các phái đoàn thám sát Pháp và tổ chức lực lượng tự vệ buôn làng | Tuyến đường rừng từ đèo Phụng Hoàng vào Krông Pắc | Mở đầu khởi nghĩa Ama Jhao bảo vệ chủ quyền đất rừng và bến nước |
| Giai đoạn 1899–1900 | Thẳng thừng từ chối chức tước của Công sứ Pháp Bourgeois, cử hành lễ ăn thề liên kết hàng chục buôn làng kháng chiến | Đại bản doanh buôn Ea Yông và các buôn vùng Đông Đắk Lắk | Biến phong trào chống sưu thuế, bắt phu thành cuộc chiến tranh du kích rộng khắp |
| Giai đoạn 1901–1904 | Chỉ huy nghĩa quân Ê Đê – M'Nông liên tiếp phục kích quân Pháp trên trục đường Đông – Tây và liên kết với N'Trang Gưh | Đường Buôn Ma Thuột – Ninh Hòa, đèo Phụng Hoàng, Krông Ana | Làm tê liệt tuyến giao thông chiến lược của thực dân Pháp suốt nhiều năm |
| Tháng 01/1905 (Ất Tỵ) | Do tay sai nội gián chỉ điểm, quân Pháp bao vây đánh úp căn cứ trong đêm; ông chiến đấu anh dũng và bị bắt giữ | Căn cứ địa buôn Ea Yông, huyện Krông Pắc, Đắk Lắk | Bảo vệ an toàn lực lượng nghĩa quân và dân làng trước vòng vây kẻ địch |
| Tháng 03/1905 (Ất Tỵ) | Kiên cường chịu đựng mọi cực hình tra tấn và anh dũng hy sinh ở tuổi 65, giữ trọn khí tiết đại tù trưởng Tây Nguyên | Khu vực nhà lao Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk | Trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước và ý chí tự do của người Ê Đê |
Giá trị lịch sử và bản sắc văn hóa của Ama Jhao
Cuộc đời và cuộc khởi nghĩa do đại tù trưởng Ama Jhao lãnh đạo không chỉ là một trang sử quân sự oanh liệt chống thực dân xâm lược mà còn là tấm gương phản chiếu rực rỡ sức mạnh cố kết cộng đồng, triết lý sống hòa hợp với tự nhiên và khát vọng hòa bình, tự do của đồng bào dân tộc Ê Đê trên cao nguyên Đắk Lắk.
Tinh thần bảo vệ bến nước và luật tục cổ truyền
Trong thế giới quan của người Ê Đê bản địa, rừng già, đất rẫy và bến nước đầu nguồn không phải là tài sản mua bán thương mại mà là không gian sống thiêng liêng do thần linh (Yang) và ông bà tổ tiên trao truyền cho cộng đồng buôn làng cùng nhau gìn giữ qua lễ cúng bến nước người Ê Đê hằng năm. Khi thực dân Pháp kéo quân lên chiếm đất lập đồn điền, chặt phá rừng thiêng và cưỡng bức thanh niên rời bỏ buôn làng đi phu làm đường, đó chính là sự xâm phạm thô bạo vào cội rễ văn hóa và quyền sống bình yên của con người Tây Nguyên.
Do đó, cuộc đứng lên cầm giáo mác, cung nỏ của Ama Jhao từ năm 1889 đến năm 1905 hoàn toàn mang bản chất chính nghĩa của một cuộc chiến tranh tự vệ bảo vệ sự tôn nghiêm của luật tục cổ truyền Klei Bhiăn của người Ê Đê Đắk Lắk, bảo vệ mái nhà dài mẫu hệ và sự bình yên của từng bến nước, nương rẫy.
Ngọn lửa truyền thống tiếp nối phong trào Tây Nguyên
Sự hy sinh oanh liệt của đại tù trưởng Ama Jhao trong nhà lao Buôn Ma Thuột tháng 3 năm 1905 không hề làm dập tắt ý chí đấu tranh của đồng bào các dân tộc Đắk Lắk mà trái lại đã thổi bùng ngọn lửa yêu nước lan tỏa mạnh mẽ sang các thập niên đầu thế kỷ XX. Ngay sau tấm gương của ông, các cuộc khởi nghĩa vũ trang quy mô lớn tiếp tục nổ ra liên tiếp trên khắp cao nguyên như cuộc kháng chiến kéo dài đến năm 1914 của tù trưởng N'Trang Gưh dọc sông Krông Ana – Krông Nô và đặc biệt là phong trào khởi nghĩa N'Trang Lơng của thủ lĩnh N'Trang Lơng trên cao nguyên M'Nông kéo dài suốt một phần tư thế kỷ (1912–1935).
Hơn thế nữa, truyền thống bất khuất không chịu làm nô lệ của Ama Jhao tại vùng đất Krông Pắc – Buôn Ma Thuột đã trở thành mạch nguồn tinh thần quý báu nuôi dưỡng thế hệ các nhà trí thức, nhà cách mạng và tướng lĩnh người Ê Đê ưu tú trong thế kỷ XX như thầy giáo Y Jút Hwing, bác sĩ Y Ngông Niê Kdăm, cụ Y Bih Aleo và vị tướng đầu tiên của núi rừng Tây Nguyên là Thiếu tướng Y Blốk Êban.

Di sản tưởng niệm đại tù trưởng Ama Jhao tại Đắk Lắk hiện nay
Hơn một thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày vị đại tù trưởng người Ê Đê ngã xuống vì sự tự do của buôn làng, hình ảnh và tên tuổi của Ama Jhao vẫn sống mãi trong những lời kể Khan bên bếp lửa nhà dài, trong sử sách chính thống của dân tộc và hiện diện trang trọng giữa nhịp sống hiện đại của tỉnh Đắk Lắk hôm nay.
Không gian lịch sử buôn Ea Yông tại huyện Krông Pắc
Tại vùng đất huyện Krông Pắc — nơi tọa lạc đại bản doanh buôn Ea Yông gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Ama Jhao suốt nửa cuối thế kỷ XIX — ký ức về vị khoa trưởng tài đức của dòng họ Y Yên Ayũn vẫn được các thế hệ già làng và đồng bào Ê Đê trân trọng gìn giữ như một báu vật tinh thần của cộng đồng. Những cánh rừng đầu nguồn, những bến nước cổ và những vùng đất từng diễn ra các trận phục kích quân Pháp dọc tuyến Quốc lộ 26 qua thị trấn Phước An, xã Ea Yông hôm nay đã hóa thành những vùng chuyên canh nông sản trù phú bậc nhất của tỉnh Đắk Lắk.
Trong các dịp lễ hội truyền thống của buôn làng tại Krông Pắc và Buôn Ma Thuột, bên nhịp chiêng ngân vang và ché rượu cần nồng đượm tình đoàn kết, câu chuyện về vị đại tù trưởng Ama Jhao không màng châu báu của ngoại bang, một lòng đem voi nhà và lúa kho ra nuôi nghĩa quân giữ đất giữ rừng luôn được các bậc cao niên truyền dạy cho con cháu như một bài học sống động về lòng tự trọng dân tộc và nghĩa tình thủy chung với quê hương bản quán.
Đường phố và trường học mang tên Ama Jhao
Để ghi nhận và tôn vinh công lao to lớn của vị lãnh tụ phong trào yêu nước chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã trân trọng đặt tên Ama Jhao cho một tuyến đường phố khang trang tại phường Tân Lập, thành phố Buôn Ma Thuột — ngay gần khu vực quê hương buôn Tung nơi ông cất tiếng khóc chào đời. Bên cạnh đó, ngôi Trường Tiểu học Ama Jhao tại thành phố Buôn Ma Thuột và các công trình giáo dục, văn hóa tại huyện Krông Pắc cũng tự hào mang tên vị anh hùng của dân tộc Ê Đê, trở thành nơi ươm mầm tri thức cho hàng ngàn học sinh các dân tộc anh em trên cao nguyên.
Cuộc đời oanh liệt và khí phách kiên trung của đại tù trưởng Ama Jhao mãi mãi là biểu tượng sáng ngời về tinh thần yêu nước, ý chí tự chủ và sức mạnh đại đoàn kết của đồng bào Tây Nguyên trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam. Trên hành trình số hóa, bảo tồn và lan tỏa di sản văn hóa – lịch sử bản địa, chuyên trang Đắk Lắk NSSC trân trọng lưu giữ và giới thiệu hồ sơ bách khoa toàn diện về danh nhân Ama Jhao, góp phần kết nối quá khứ hào hùng với khát vọng phát triển bền vững của vùng đất đại ngàn hôm nay.
NSSC Đắk Lắk
daklak.nssc.gov.vn là nền tảng công nghệ của NSSC đồng hành cùng cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo tại Đắk Lắk.
Xem thêm các bài trong chuyên mục Danh nhân Đắk Lắk.
Bài liên quan
Nguyễn Thị Hà Sơn Hòa - Nghệ nhân giữ lửa nghề bò một nắng
Tìm hiểu hành trình của nghệ nhân Nguyễn Thị Hà Sơn Hòa trong việc bảo tồn và chuẩn hóa nghề chế biến đặc sản bò một nắng chấm muối kiến vàng truyền thống.
Ama Kông - Huyền thoại thuần dưỡng voi rừng và bài thuốc cổ
Khám phá cuộc đời huyền thoại Vua săn voi Ama Kông, người lập kỷ lục thuần dưỡng 298 voi rừng, góp voi kháng chiến và lưu giữ bài thuốc thảo dược cổ truyền.
Nguyễn Xuân Lợi - Doanh nhân tiên phong chế biến sâu cà phê
Tìm hiểu hành trình của doanh nhân Nguyễn Xuân Lợi, nhà sáng lập An Thái Group tiên phong chế biến sâu cà phê hòa tan và kinh tế tuần hoàn từ bã cà phê.




