Bỏ qua đến nội dung

Lương Văn Chánh - Danh tướng mở cõi khai khẩn đồng bằng Tuy Hòa thế kỷ XVII

Sự nghiệp mở mang bờ cõi phương Nam cuối thế kỷ XVI đầu thế kỷ XVII ghi nhận đóng góp to lớn của Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh. Trên cương vị Trấn biên quan suốt hơn ba thập niên từ năm 1578 đến năm 1611, ông đã quy tụ cư dân lập nên những thôn ấp trù phú từ đèo Cù Mông tới đèo Cả.

NSSC Đắk LắkĐăng: Cập nhật lần cuối: 21 phút đọc

Tượng thờ và chân dung lịch sử tôn vinh Lương Văn Chánh

Trong lịch sử khai phá vùng đất Nam Trung Bộ, danh tướng Lương Văn Chánh là người đặt viên gạch đầu tiên kiến tạo nên vùng đồng bằng châu thổ Tuy Hòa – Đồng Xuân màu mỡ. Hơn bốn trăm năm qua, ân đức mở mang thủy lợi, định cư nông nghiệp và che chở dân lành của vị Thành hoàng bản cảnh vẫn tỏa sáng bền bỉ trong đời sống văn hóa địa phương.

Tiêu chí hồ sơThông tin chi tiết
Tên chính thức / Danh xưngLương Văn Chánh (tôn hiệu Thành hoàng đất Phú Yên, Bảo Quốc Hộ Dân Thượng đẳng thần)
Tên húy / Tự / HiệuHúy Văn Chánh, tước phong Phù Nghĩa hầu dưới triều Lê trung hưng và thời chúa Nguyễn
Năm sinh – Năm mấtSinh khoảng thập niên 1540 – Mất ngày 19 tháng 9 năm Tân Hợi (1611)
Quê quán bản địaNguyên quán huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia, xứ Thanh Hóa; sinh trưởng tại làng Cao Hương, huyện Tuy Viễn, phủ Hoài Nhơn
Gia tộc / Xuất thânDòng dõi võ tướng gia truyền có truyền thống trung nghĩa và tài thao lược quân sự, khẩn hoang
Triều đại / Thời kỳ lịch sửTriều Lê trung hưng và giai đoạn chúa Tiên Nguyễn Hoàng mở mang vùng đất Thuận Quảng – Nam Trung Bộ
Chức vụ / Danh hiệu đỉnh caoĐô chỉ huy sứ, Trấn biên quan trấn Thuận Quảng, tước Phù Nghĩa hầu, sắc phong Thượng đẳng thần
Chiến công / Sự nghiệp tại Việt NamBảo vệ biên viễn đèo Cù Mông, chiêu tập lưu dân khai khẩn vùng đất từ đèo Cù Mông đến đèo Cả, đặt nền móng lập phủ Phú Yên (1611)
Tác phẩm / Di văn tiêu biểuHệ thống sắc chỉ khẩn hoang năm 1578, 1597 và di sản quy hoạch thôn ấp, thủy nông vùng châu thổ Tuy Hòa – Đồng Xuân
Khu di tích / Đền thờ chính tại Việt NamQuần thể Di tích lịch sử cấp Quốc gia Đền thờ và mộ Lương Văn Chánh tại xã Hòa Trị, huyện Phú Hòa

Thân thế gia tộc và buổi đầu võ nghiệp của Lương Văn Chánh

Cuộc đời và sự nghiệp mở cõi của Lương Văn Chánh gắn liền với bối cảnh lịch sử đầy biến động của đất nước Đại Việt thế kỷ XVI, khi công cuộc trung hưng nhà Lê và quá trình mở rộng không gian sinh tồn về phía Nam đòi hỏi những bậc võ tướng vừa tinh thông binh pháp vừa giàu lòng nhân ái. Từ truyền thống gia tộc gốc xứ Thanh đến những năm tháng trưởng thành nơi vùng đất biên viễn Hoài Nhơn, ông đã sớm hun đúc bản lĩnh của một nhà quân sự kiêm nhà doanh điền kiệt xuất.

Nguồn cội dòng họ và chí hướng thời niên thiếu

Theo gia phả họ Lương và các nguồn sử liệu cổ như Đại Nam nhất thống chí cùng Đại Nam liệt truyện Tiền biên, tổ tiên của Lương Văn Chánh vốn có cội nguồn từ huyện Ngọc Sơn, phủ Tĩnh Gia, trấn Thanh Hóa — vùng đất địa linh nhân kiệt từng sản sinh nhiều bậc minh quân và danh tướng trong lịch sử dân tộc như vua Lê Thái Tổ và vua Lê Thánh Tông. Sau cuộc Nam tiến mở đất lập đạo Thừa tuyên Quảng Nam năm Hồng Đức thứ hai (1471), một chi phái họ Lương đã theo đoàn quân đồn điền vào định cư tại làng Cao Hương, huyện Tuy Viễn, phủ Hoài Nhơn (thuộc vùng đất Bình Định ngày nay) để giữ gìn biên cương phía Nam của quốc gia Đại Việt.

Sinh trưởng tại vùng đất giáp ranh đèo Cù Mông — nơi giao thoa giữa đồng bằng duyên hải với dãy núi Trường Sơn hùng vĩ — chàng thanh niên Lương Văn Chánh từ thuở thiếu thời đã nổi tiếng khắp vùng Tuy Viễn về sức vóc phi thường, tài cưỡi ngựa bắn cung và tinh thần trọng nghĩa khinh tài.

Bước ngoặt tòng quân và tước phong Phù Nghĩa hầu

Bước vào tuổi trưởng thành, trước cảnh đất nước bị chia cắt bởi cuộc xung đột Nam – Bắc triều giữa nhà Mạc và nhà Lê trung hưng, Lương Văn Chánh đã quyết chí tòng quân phò tá chính통 nhà Lê nhằm khôi phục kỷ cương xã tắc.

Năm Mậu Ngọ (1558), khi Thái sư Đoan Quận công Nguyễn Hoàng nhận mệnh vua Lê vào trấn thủ vùng đất Thuận Hóa rồi kiêm quản cả trấn Quảng Nam (năm 1570), một vận hội lịch sử mới đã mở ra cho dải đất phương Nam. Nhận thấy chúa Tiên Nguyễn Hoàng là bậc minh chủ có tầm nhìn chiến lược lâu dài, biết trọng dụng hiền tài và lấy việc khoan thư sức dân làm kế sâu rễ bền gốc, Lương Văn Chánh đã đem toàn bộ tâm huyết và tài năng phò tá chúa Nguyễn trấn giữ biên thùy cực Nam của trấn Quảng Nam. Tại phủ Hoài Nhơn — tiền đồn giáp giới với vùng đất từ đèo Cù Mông đến đèo Cả — Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh vừa làm lá chắn vững chắc bảo vệ sự bình yên cho nhân dân cày cấy, vừa âm thầm khảo sát những thung lũng phì nhiêu dọc sông Bàn Thạch và sông Đà Rằng để chuẩn bị cho chiến lược khai khẩn quy mô lớn.

Sứ mệnh Trấn biên quan và dấu ấn Lương Văn Chánh năm 1578

Bước ngoặt lịch sử đưa tên tuổi Lương Văn Chánh đi vào sử sách dân tộc với tư cách người mở cõi diễn ra vào năm Mậu Dần (1578), khi ông được chúa Tiên Nguyễn Hoàng trao trọng trách đem quân ổn định vùng biên viễn phía Nam đèo Cù Mông. Thay vì chỉ dừng lại ở các biện pháp quân sự đơn thuần, vị tướng tài ba đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa nghệ thuật bảo vệ biên cương với chính sách chiêu dân lập ấp, biến vùng đất hoang vu thành những xóm làng trù phú đầu tiên.

Trọng trách bảo vệ biên thùy tại thành Hồ năm 1578

Theo ghi chép chính sử trong Đại Nam thực lục Tiền biên (Quyển 1), vào mùa thu năm Mậu Dần (1578), tình hình an ninh tại vùng biên giới phía Nam phủ Hoài Nhơn trở nên bất ổn khi một số lực lượng vũ trang vượt qua đèo Cả tiến ra bao vây khu vực thành Hồ (nằm bên bờ bắc sông Đà Rằng, thuộc địa phận huyện Phú Hòa ngày nay), uy hiếp trực tiếp đời sống của các nhóm cư dân đang sinh sống dọc vùng biên viễn.

Với tài thao lược quân sự sắc bén và sự thông thuộc địa thế hiểm trở của các dãy núi ven biển, Lương Văn Chánh đã tổ chức hành quân thần tốc qua đèo Cù Mông, tiến thẳng xuống lưu vực sông Đà Rằng và tấn công hạ gục cứ điểm quân sự tại thành Hồ.

Khởi đầu công cuộc chiêu tập lưu dân tại vùng Cù Mông

Ghi nhận công lao to lớn và tầm nhìn chiến lược sâu rộng của vị tướng họ Lương, chúa Tiên Nguyễn Hoàng đã chính thức bổ nhiệm Lương Văn Chánh giữ chức Trấn biên quan — chức quan văn võ toàn quyền trông coi việc quân sự, hành chính và khẩn hoang tại toàn bộ vùng đất mới phía Nam đèo Cù Mông. Thực thi sứ mệnh mở màn cho công cuộc khai khẩn Phú Yên, ông đã trực tiếp đặt bản doanh tại vùng đất bên sông Cái (thuộc khu vực Tuy An và Phú Hòa) để chỉ đạo các đợt di dân đầu tiên từ vùng Thanh – Nghệ và Thuận – Quảng vào lập nghiệp.

Trong giai đoạn từ năm 1578 đến năm 1596, Lương Văn Chánh đã đích thân đi khảo sát từng thung lũng, triền đồi và bãi bồi ven biển từ chân đèo Cù Mông, vùng vịnh Nước Ngọt (vịnh Xuân Đài Phú Yên), vùng ven đầm Ô Loan Tuy An Phú Yên cho tới hạ lưu sông Kỳ Lộ và sông Đà Rằng. Ông khuyến khích binh lính đồn trú cùng gia quyến cởi giáp cầm cày theo phương châm "ngụ binh ư nông", đồng thời mở rộng vòng tay đón nhận những người dân nghèo không có ruộng đất ở các phủ phía Bắc vào khai phá rừng hoang, đắp đập ngăn mặn, biến những đầm lầy lau sậy thành những cánh đồng lúa nước màu mỡ và những làng chài yên bình ven biển.

Cầu đá và cổng dẫn vào khu di tích Mộ Lương Văn Chánh tại thôn Long Phụng xã Hòa Trị huyện Phú Hòa
Cầu đá và cổng dẫn vào khu di tích Mộ Lương Văn Chánh tại thôn Long Phụng xã Hòa Trị huyện Phú Hòa

Sắc lệnh năm 1597 và chiến lược khẩn hoang của Lương Văn Chánh

Nếu thắng lợi năm 1578 là bước đặt chân mở đường thì tờ sắc chỉ lịch sử ngày 19 tháng 7 năm Đinh Dậu (1597) dưới niên hiệu Quang Hưng thứ 20 của vua Lê Thế Tông do chúa Nguyễn Hoàng ban hành đã đưa sự nghiệp doanh điền của Lương Văn Chánh lên tầm vóc quy hoạch quốc gia. Dưới sự tổ chức khoa học và tận tụy của ông, hàng ngàn hộ dân đã định cư bền vững trên khắp các lưu vực sông lớn từ bắc chí nam vùng đất Phú Yên.

Tờ sắc chỉ lịch sử niên hiệu Quang Hưng năm 1597

Đến cuối thế kỷ XVI, khi làn sóng lưu dân từ các trấn phía Bắc tìm vào vùng đất Thuận Quảng ngày một đông đảo, yêu cầu mở rộng diện tích canh tác và thiết lập đơn vị hành chính chính thức ở phía Nam đèo Cù Mông trở nên vô cùng cấp thiết.

Tờ sắc lệnh năm 1597 — hiện vẫn được bảo tồn nguyên bản trong gia phả và tư liệu lịch sử tại đền thờ Lương Văn Chánh Phú Hòa Phú Yên — là một văn kiện pháp lý vô giá khẳng định chủ quyền và chính sách đại đoàn kết của quốc gia Đại Việt trong công cuộc mở cõi. Nhận lãnh trọng trách ở tuổi xế chiều, Lương Văn Chánh không hề quản ngại gian lao, đích thân cưỡi ngựa băng rừng vượt suối đi tới từng vùng đất hoang hóa để phân chia ruộng đất công bằng cho lưu dân, cấp phát nông cụ, giống lúa và hướng dẫn kỹ thuật thâm canh phù hợp với từng tiểu vùng sinh thái từ miền núi bán sơn địa đến đồng bằng châu thổ và ven biển.

Quy hoạch thôn ấp dọc lưu vực sông Đà Rằng

Dưới bàn tay quy hoạch tài tình của Lương Văn Chánh, không gian cư trú của vùng đất mới được tổ chức thành một mạng lưới thôn ấp hoàn chỉnh, bám sát ba hệ thống thủy văn huyết mạch là sông Kỳ Lộ (sông Cái) ở phía Bắc, sông Đà Rằng (hạ lưu sông Ba chảy từ đại ngàn Tây Nguyên xuống) ở khu vực trung tâm và sông Bàn Thạch (sông Đà Nông) ở phía Nam. Tại lưu vực sông Kỳ Lộ và vùng phụ cận đầm Ô Loan, ông cho lập các thôn ấp trù phú gắn với nghề trồng lúa nước kết hợp đánh bắt thủy sản và phát triển các nghề thủ công truyền thống như làng đan lát Tuy An hay làng nghề bánh tráng Hòa Đa.

Đặc biệt, tại vùng đồng bằng châu thổ rộng lớn đôi bờ sông Đà Rằng — nơi có ngọn núi Nhạn và di tích tháp Nhạn Phú Yên soi bóng xuống dòng sông — Lương Văn Chánh đã chọn thôn Phụng Tường và thôn Long Phụng (nay thuộc xã Hòa Trị, huyện Phú Hòa) làm trung tâm điều hành công cuộc khẩn hoang. Ông chỉ đạo nhân dân khơi thông các dòng suối tự nhiên, đắp bờ giữ nước ngọt, chọn lọc các giống lúa chịu hạn và chịu phèn tốt để gieo cấy hai vụ mỗi năm, biến vùng đất bãi bồi hoang sơ thành vựa lúa Tuy Hòa trù phú bậc nhất dải đất duyên hải Nam Trung Bộ.

Thành lập phủ Phú Yên năm 1611 và di sản của Lương Văn Chánh

Sau hơn ba thập niên kiên trì đổ mồ hôi và tâm huyết trên mảnh đất biên thùy (1578–1611), thành quả khẩn hoang vĩ đại của Lương Văn Chánh đã chín muồi, tạo tiền đề trực tiếp để chính quyền Đàng Trong chính thức thiết lập đơn vị hành chính cấp phủ trên bản đồ Đại Việt vào năm Tân Hợi (1611). Sự kiện lập phủ Phú Yên gắn liền với hai huyện Đồng Xuân và Tuy Hòa cũng chính là dấu mốc viên mãn khép lại cuộc đời tận hiến của vị danh tướng mở cõi.

Thiết lập phủ Phú Yên và hai huyện đầu tiên

Năm Tân Hợi (1611), nhận thấy hệ thống thôn ấp từ đèo Cù Mông đến đèo Cả do Lương Văn Chánh gây dựng đã phát triển đông đúc, ruộng đồng mở rộng hàng vạn mẫu và đời sống cư dân ổn định vững vàng, chúa Tiên Nguyễn Hoàng đã quyết định nâng vùng đất Trấn Biên lên thành một đơn vị hành chính chính thức mang tên phủ Phú Yên (mang ý nghĩa cầu chúc cho vùng đất biên viễn mãi mãi trù phú và bình yên), trực thuộc dinh Trấn Biên.

Sự ra đời của phủ Phú Yên năm 1611 là kết tinh trực tiếp từ hơn ba mươi năm lao tâm khổ tứ của Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh cùng hàng vạn lưu dân và binh sĩ.

Niên biểu cuộc đời và sự nghiệp mở cõi tại Việt Nam

Để hình dung toàn diện hành trình hơn nửa thế kỷ phụng sự đất nước và khai sáng vùng đất phương Nam của Lương Văn Chánh, bảng niên biểu dưới đây tổng hợp các cột mốc lịch sử, địa danh và di sản tiêu biểu gắn liền với cuộc đời ông trên lãnh thổ Việt Nam.

Niên đại / Mốc thời gianSự kiện lịch sử & Hoạt động tiêu biểu tại Việt NamĐịa danh gắn liềnÝ nghĩa lịch sử & Di sản
Thập niên 1540Lương Văn Chánh sinh ra trong gia tộc võ tướng gốc Tĩnh Gia (Thanh Hóa) di cư vào vùng biên viễn phía NamLàng Cao Hương, huyện Tuy Viễn, phủ Hoài NhơnHun đúc truyền thống võ học, lòng yêu nước và sự am hiểu địa lý vùng biên
Giai đoạn 1565–1577Tòng quân phò tá triều Lê trung hưng, lập nhiều chiến công và được thăng chức Đô chỉ huy sứ, tước Phù Nghĩa hầuThuận Hóa, Quảng Nam, phủ Hoài NhơnKhẳng định tài thao lược quân sự và uy tín của một bậc danh tướng
Mùa thu năm 1578 (Mậu Dần)Nhận lệnh chúa Tiên Nguyễn Hoàng thống lĩnh quân đội vượt đèo Cù Mông tiến đánh và giải vây khu vực thành HồĐèo Cù Mông, thành Hồ bên bờ bắc sông Đà RằngBảo vệ vững chắc biên cương phía Nam trấn Quảng Nam và mở đường khai khẩn
Giai đoạn 1578–1596Được bổ nhiệm giữ chức Trấn biên quan, đặt bản doanh chiêu tập lưu dân đợt đầu vào khai phá vùng đất mớiLưu vực sông Cái (Kỳ Lộ), vịnh Xuân Đài, đầm Ô LoanĐặt nền móng cho phương thức kết hợp quốc phòng với khẩn hoang lập ấp
Ngày 19/07/1597 (Đinh Dậu)Nhận sắc chỉ niên hiệu Quang Hưng thứ 20 của chúa Nguyễn Hoàng giao toàn quyền chiêu tập dân phiêu tán lập thôn ấpCác xứ Cù Mông, Bà Đài, Bà Diễn, Đà Nông, Phụng TườngVăn kiện pháp lý lịch sử thúc đẩy cuộc đại di dân và quy hoạch nông nghiệp quy mô lớn
Giai đoạn 1597–1610Trực tiếp chỉ đạo khai hoang, mở mang thủy lợi, lập hàng chục thôn ấp trù phú từ đèo Cù Mông đến chân núi Đá Bia (đèo Cả)Châu thổ Tuy Hòa, Phú Hòa, Tuy An, Sông Cầu, Đông HòaBiến vùng đất hoang vu thành vựa lúa Tuy Hòa và các làng nghề ven biển sầm uất
Năm 1611 (Tân Hợi)Vùng đất do ông khai khẩn chính thức được thiết lập thành phủ Phú Yên gồm hai huyện Đồng Xuân và Tuy HòaToàn bộ địa bàn Phú Yên thuộc dinh Trấn BiênCột mốc hành chính trọng đại trong lịch sử mở cõi phương Nam của dân tộc Việt
Ngày 19/09/1611 (Tân Hợi)Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh qua đời tại bản doanh thôn Long Phụng; nhân dân lập miếu thờ và tôn làm Thành hoàngThôn Long Phụng & Phụng Tường, xã Hòa Trị, huyện Phú HòaĐược các triều đại sắc phong Thượng đẳng thần, lưu danh muôn đời trong sử sách

Tư tưởng nhân nghĩa và hòa hợp dân tộc của Lương Văn Chánh

Sức sống trường tồn trong sự nghiệp mở đất của Lương Văn Chánh không chỉ đến từ diện tích ruộng đồng được khai phá mà cốt lõi nằm ở tư tưởng nhân nghĩa, khoan hòa và chính sách đoàn kết gắn bó giữa các cộng đồng dân cư. Suốt hơn ba mươi năm làm Trấn biên quan, ông luôn lấy sự an lạc của bách tính và khát vọng hòa bình bền vững làm kim chỉ nam cho mọi quyết sách trị nhậm.

Chính sách đại đoàn kết cư dân trên vùng đất mới

Khi tiến hành chiêu tập lưu dân từ vùng Thanh – Nghệ – Tĩnh và Thuận – Quảng vào khai khẩn dải đất từ đèo Cù Mông đến đèo Cả, Lương Văn Chánh đặc biệt chú trọng xây dựng mối quan hệ hòa hiếu, tương thân tương ái giữa những người dân mới đến lập nghiệp với các cộng đồng cư dân bản địa đã sinh sống lâu đời tại địa phương cũng như đồng bào các dân tộc vùng thượng nguồn sông Ba, sông Hinh.

Nhờ chính sách nhân văn, công bằng và tôn trọng phong tục tập quán ấy, quá trình hình thành các thôn ấp mới tại hai huyện Đồng Xuân và Tuy Hòa đã diễn ra trong bầu không khí hòa thuận, ổn định, hoàn toàn không có sự phân biệt giữa người đến trước và người đến sau. Từ những làng chài ven biển nổi tiếng với làng nghề nước mắm Gành Đỏ và làng nghề dệt chiếu cói Phú Tân cho đến các buôn làng vùng bán sơn địa phía Tây, các cộng đồng cư dân đã cùng nhau đắp đập khơi mương, dựng đình lập miếu và hình thành nên bản sắc văn hóa nhân hậu, nghĩa tình đặc trưng của vùng đất Nam Trung Bộ – Tây Nguyên.

Nghệ thuật kết hợp quốc phòng với an dân nông nghiệp

Trong tư tưởng quân sự và trị quốc của Lương Văn Chánh, biên cương quốc gia chỉ thực sự vững bền khi lòng dân yên ấm và kho lẫm đầy đủ. Thay vì duy trì một bộ máy quân sự nặng nề gây tốn kém sức dân, ông đã vận dụng sáng tạo mô hình đồn điền và "ngụ binh ư nông" — biến mỗi người lính trấn biên thành một người nông dân giỏi cày cấy trong thời bình và mỗi thôn ấp ven sông Đà Rằng, sông Bàn Thạch thành một pháo đài hậu cần tự chủ khi có biến cố.

Ông trực tiếp chỉ dẫn cư dân tận dụng địa hình thung lũng giữa các dãy núi nhánh đâm ra biển để xây dựng hệ thống đập dâng nước tự chảy, chọn các giống lúa phù hợp với chân ruộng trũng vùng Hòa Trị, Hòa Thắng và chân ruộng cát pha vùng Tuy An, Đồng Xuân. Bên cạnh cây lúa nước, ông còn khuyến khích nhân dân trồng dâu nuôi tằm, trồng bông dệt vải, trồng mía nấu đường và khai thác nguồn lợi thủy sản dồi dào tại các đầm vịnh ven biển. Chính nền tảng kinh tế nông – ngư nghiệp tự chủ vững chắc do Lương Văn Chánh kiến tạo đã trở thành bệ phóng để vùng đất này đứng vững qua nhiều thử thách lịch sử và nuôi dưỡng những thế hệ anh hùng yêu nước kiệt xuất về sau như thống soái Lê Thành Phương.

Đông đảo nhân dân dâng hương tưởng niệm tại chính điện Đền thờ Lương Văn Chánh trong mùa lễ hội truyền thống
Đông đảo nhân dân dâng hương tưởng niệm tại chính điện Đền thờ Lương Văn Chánh trong mùa lễ hội truyền thống

Di tích đền thờ Lương Văn Chánh và lễ hội tưởng niệm tại Việt Nam

Tưởng nhớ công đức trời biển của bậc Tiền hiền mở cõi, ngay sau khi Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh qua đời năm 1611, nhân dân khắp vùng đất Phú Yên đã lập đền thờ phụng và tôn vinh ông là Thành hoàng bản cảnh. Trải qua các triều đại chúa Nguyễn và vương triều Nguyễn từ thời vua Gia Long đến thời vua Khải Định, ông liên tục được ban tặng 12 đạo sắc phong từ hàm Trung đẳng thần lên tới tước vị cao quý nhất là "Bảo Quốc Hộ Dân Thượng đẳng thần".

Quần thể di tích quốc gia tại huyện Phú Hòa

Ngày nay, trung tâm tín ngưỡng tôn vinh vị danh tướng mở cõi tọa lạc tại quần thể Di tích lịch sử – văn hóa cấp Quốc gia đền thờ Lương Văn Chánh Phú Hòa Phú Yên và khu mộ Lương Văn Chánh thuộc địa bàn hai thôn Phụng Tường và Long Phụng, xã Hòa Trị, huyện Phú Hòa (cách trung tâm đô thị Tuy Hòa khoảng 8 km về phía Tây Bắc).

Cách khu lăng mộ khoảng 500 mét về phía Tây là ngôi Đền thờ chính tại thôn Phụng Tường, quay mặt về hướng Nam nhìn ra dòng sông phủ Bến Lội hiền hòa và cánh đồng lúa Hòa Trị bát ngát.

Lễ hội đền thờ Lương Văn Chánh hằng năm

Hằng năm, cứ vào dịp mùng 5 và mùng 6 tháng 2 âm lịch (kỷ niệm ngày ông đặt chân nhận mệnh mở đất) và ngày 19 tháng 9 âm lịch (ngày giỗ của ông), hàng vạn người dân cùng du khách thập phương lại thành kính hội tụ về xã Hòa Trị để tham dự lễ hội đền thờ Lương Văn Chánh Phú Yên. Đây là một trong những lễ hội văn hóa – lịch sử lớn và trang trọng bậc nhất vùng Nam Trung Bộ, tái hiện trọn vẹn đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và truyền thống tôn vinh tiền nhân khai sáng của dân tộc Việt Nam.

Phần lễ diễn ra vô cùng uy nghiêm với nghi thức rước sắc phong và rước kiệu từ khu lăng mộ thôn Long Phụng về Đền thờ thôn Phụng Tường trong tiếng trống chầu, nhạc bát âm vang vọng, tiếp nối bằng lễ dâng hương, đọc chúc văn ôn lại hành trình hơn ba thập niên chiêu dân lập ấp của vị Trấn biên quan. Phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc như hát bội truyền thống, biểu diễn hội Bài chòi dân gian Phú Yên, trưng bày sản vật nông nghiệp bản địa và các trò chơi dân gian cổ truyền, thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng giữa các vùng miền.

Di sản lịch sử, tư tưởng nhân nghĩa và công lao mở cõi của danh tướng Lương Văn Chánh mãi mãi là niềm tự hào to lớn trong dòng chảy văn hiến Việt Nam. Trên hành trình số hóa, gìn giữ và lan tỏa hệ giá trị di sản văn hóa – lịch sử bản địa, chuyên trang Đắk Lắk NSSC trân trọng lưu giữ hồ sơ bách khoa toàn diện về Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh, góp phần bồi đắp lòng tri ân tiền nhân và khơi dậy khát vọng kiến tạo quê hương giàu đẹp cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Chia sẻ:
ĐC

NSSC Đắk Lắk

daklak.nssc.gov.vn là nền tảng công nghệ của NSSC đồng hành cùng cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo tại Đắk Lắk.

Xem thêm các bài trong chuyên mục Danh nhân Đắk Lắk.

Bài liên quan

Bài viết mới nhất